เลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis) หรือที่รู้จักกันทั่วไปคือ "โรคฉี่หนู" เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียจากสัตว์มาสู่คน (Zoonotic disease) ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียรูปเกลียวในสกุลLeptospira

สาเหตุและการติดต่อ

• พาหะนำโรค: พบได้ในปัสสาวะของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น หนู สุนัข แมว สุกร โค กระบือ และสัตว์ป่า ซึ่งสัตว์เหล่านี้อาจเป็นพาหะโดยไม่แสดงอาการ 

• ช่องทางการติดเชื้อ: เชื้อถูกขับออกมากับปัสสาวะสัตว์แล้วปนเปื้อนอยู่ในดินหรือแหล่งน้ำขัง คนจะได้รับเชื้อผ่านทาง

  • ผิวหนังที่มีบาดแผล รอยขีดข่วน หรือผิวหนังที่เปื่อยจากการแช่น้ำนาน

  • เยื่อบุอ่อน เช่น ตา จมูก ปาก (จากการลุยน้ำ สำลักน้ำ หรือสัมผัสสิ่งปนเปื้อน)

  • ระยะฟักตัวส่วนใหญ่ประมาณ 5–14 วัน (เฉลี่ย 10 วัน) 

    อาการของโรค

    แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก: 

  • กลุ่มอาการไม่รุนแรง: มีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อรุนแรง (โดยเฉพาะน่องและหลัง) และมีอาการตาแดง (Conjunctival suffusion) [1, 2]

  • กลุ่มอาการรุนแรง (หรือ Weil's Disease): มีภาวะแทรกซ้อนอันตราย เช่น ตัวเหลืองตาเหลือง (ดีซ่าน) ตับวาย ไตวาย ความดันโลหิตต่ำ เลือดออกผิดปกติ หรือปอดอักเสบรุนแรง ซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตได้ [1, 2]

  • การรักษาและการป้องกัน

  • การรักษา: รักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ เช่น Doxycycline, Penicillin

  • หรือ Amoxicillin โดยต้องอยู่ภายใต้คำแนะนำและการวินิจฉัยของแพทย์ (สามารถอ่านข้อมูลรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ กรมควบคุมโรค หรือ โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์) 

  • การป้องกัน:

    • หลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำขัง ย่ำโคลน หรือการว่ายน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติช่วงหน้าฝนหรือหลังน้ำท่วม

    • สวมรองเท้าบู๊ตและถุงมือยางหากต้องทำงานในพื้นที่เสี่ยง

    • รีบอาบน้ำทำความสะอาดร่างกายทันทีหลังจากสัมผัสน้ำหรือดินที่อาจปนเปื้อน

    • กำจัดขยะไม่ให้เป็นที่อยู่อาศัยของหนู 

  • หากคุณหรือคนใกล้ชิดเพิ่งลุยน้ำท่วมและมีไข้สูง ปวดน่อง หรือตาแดง ควรไปพบแพทย์ทันที และคุณสามารถบอกเพิ่มเติมได้ว่า มีประวัติไปสัมผัสน้ำท่วมหรือสัตว์ชนิดใดมา เพื่อให้ช่วยแนะนำแนวทางปฏิบัติเบื้องต้นเพิ่มเติมได้ค่ะ